Biografia Lombard

Lombard - polski zespół poprockowy powstały w 1981 roku w Poznaniu. Nagrał kilkanaście płyt i wylansował wiele przebojów, największe z nich to "Przeżyj to sam" do słów Andrzeja Sobczaka i "Szklana pogoda" do słów Marka Dutkiewicza. Zespół zagrał kilka tysięcy koncertów w Polsce i za granicą.

Przeżyj to sam - Foto: Jacek Gulczyński<br />
Projekt: Anna Stępniak

Przeżyj to sam - MTJCD10268 (CD / 2004)
Foto: Jacek Gulczyński
Projekt: Anna Stępniak

Liderem zespołu jest Grzegorz Stróżniak - kompozytor, aranżer i wokalista grający na instrumentach klawiszowych. W pierwszej dekadzie działalności zespołu grało w nim wielu instrumentalistów i dwie wokalistki: Wanda Kwietniewska, która dziś jest liderką i wokalistką Wandy i Bandy oraz Małgorzata Ostrowska, która od kilkunastu lat prowadzi działalność solową. Lombard istniał w kilkunastu składach. Obecny, najdłużej istniejący w historii zespołu tworzą: Marta Cugier, Grzegorz Stróżniak, Daniel Patalas "Gola", Michał Kwapisz "Guma", Mirosław Kamiński.

Reklama*

* - Reklama daje żyć stronie, więc nie krępuj się i klikaj jeżeli interesuje Cię oferta.

Zespół w latach 80. współpracował z tekściarzami, wśród których nie zabrakło także Jacka Skubikowskiego. Obecnie teksty dla Lombardu pisze Marta Cugier.

Muzycy

Obecny skład zespołu

  • Grzegorz Stróżniak - śpiew, instrumenty klawiszowe (1981-1988, od 1994)
  • Marta Cugier - śpiew (od 1999)
  • Daniel Patalas - gitara (od 2007)
  • Michał Kwapisz - gitara basowa (od 2006)
  • Mirosław Kamiński - perkusja (od 2006)

Byli członkowie zespołu

  • Wojciech Anioła - perkusja (1986-1988)
  • Henryk Baran - gitara basowa, kompozytor (1986-1991, 1994-2003)
  • Michał Burzymowski - gitara basowa (2003-2004)
  • Piotr Chyliński - perkusja (1982)
  • Zbigniew Foryś - gitara basowa, instrumenty klawiszowe, kompozytor (1982-1985)
  • Damian Jaroszyk - gitara (1990-1991, 1994-1997)
  • Robert Kalicki - instrumenty klawiszowe, kompozytor (1988-1991, 1994-1997)
  • Włodzimierz Kempf - perkusja (1984-1985)
  • Paweł Klimczak - gitara (2000-2006)
  • Sławomir Kosiński - gitara (2003-2004)
  • Jacek Królik - gitara (1994-1997)
  • Krzysztof Kuźniak - perkusja (1981)
  • Wanda Kwietniewska - śpiew (1981-1982)
  • Wacław Laskowski - perkusja (1982)
  • Bartosz Latus - gitara (1997-1999)
  • Artur Malik - perkusja (1988-1991, 1994-2003)
  • Małgorzata Ostrowska - śpiew (1981-1991, 1997-1999)
  • Przemysław Pahl - perkusja (1982-1984, 1985)
  • Maurycy Przybyłowicz - gitara basowa (1981-1982)
  • Jeremi Sajkowski - gitara, kompozytor (1981)
  • Krzysztof Szmigiero - gitara (1981)
  • Maciej Szymański - instrumenty klawiszowe (1981)
  • Paweł Świca - perkusja (2003-2006)
  • Grzegorz Warchoł - gitara basowa (2005-2006)
  • Piotr Zander - gitara, kompozytor (1981-1991, 1997-2003)

Historia

Lata 80.

Zespół powstał w 1981 roku. 18 maja odbyła się pierwsza próba zespołu w sali Estrady Poznańskiej. Data ta uważana jest za dzień powstania Lombardu, który początkowo (przez 2 miesiące) nosił nazwę Skandal. W lipcu tego roku zespół podczas pierwszej sesji nagrał trzy utwory w studiu Polskiego Radia Szczecin: "Bez zysków, bez strat", "Komu cichy płacz" i "Błądząc, wędrując". Ten pierwszy, już 26 lipca, zadebiutował w programie radiowym Lato z Radiem a wkrótce, bo 15 sierpnia w programie telewizyjnym Magazyn pana Manna. Na początku 1982 roku zespół przygotowywał swoją trasę koncertową w byłym kinie Grunwald, dając na koniec koncert dla słuchaczy byłej WSOSK.

Pod koniec lutego 1982 zespół zaczął zdobywać popularność po tym, jak w programie Radiokurier pojawiły się piosenki: "Droga pani z TV" i "O jeden dreszcz". Wkrótce pojawiły się one na liście przebojów tego programu. Pierwsza z nich znalazła się później na liście przebojów Programu I Polskiego Radia, a druga na liście wznowionego 1 kwietnia Programu III Polskiego Radia. W dniu inauguracji radiowej "Trójki", na tej antenie został wyemitowany utwór "Przeżyj to sam", który po dwóch dniach został zdjęty z emisji przez cenzurę. Został do dziś jednym z największych przebojów zespołu, mimo że praktycznie nie zaistniał na listach przebojów. Wkrótce po zdjęciu z anteny "Przeżyj to sam", bo jeszcze w kwietniu tego roku, zespół nagrał pod presją stworzenia kolejnego potencjalnego przeboju piosenkę "Nasz ostatni taniec". Sesję nagraniową zrealizowano w studio Polskiego Radia w Poznaniu. W czerwcu piosenka stała się przebojem, a radiowa "Trójka" emitowała go jako złą wróżbę dla polskiej reprezentacji piłkarskiej na mistrzostwach świata w Hiszpanii.

Największe przeboje 1981 - 1987 (2) - Foto: Jacek Gulczyński, Maciej Mańkowski, Z. Walter, Maciej Olsztyński<br />
Projekt: Krzysztof Dziamski & Jacek Gulczyński / Colt Group

Największe przeboje 1981 - 1987 (2) - RLL 94001B (CD / 1994)
Foto: Jacek Gulczyński, Maciej Mańkowski, Z. Walter, Maciej Olsztyński
Projekt: Krzysztof Dziamski & Jacek Gulczyński / Colt Group

We wczesnym okresie działalności grupy teksty piosenek pisali znani polscy tekściarze: Andrzej Sobczak, Marek Dutkiewicz i Jacek Skubikowski - także autor wielu cenionych kompozycji zespołu. Początkowo w Lombardzie Grzegorzowi Stróżniakowi towarzyszyły dwie wokalistki: Małgorzata Ostrowska i Wanda Kwietniewska. W tym wokalnym rockowym trio Lombard w okresie lipiec - wrzesień nagrał płytę Śmierć dyskotece!, która osiągnęła status złotej (nakładem 400 000 egzemplarzy). Zespół nagrywał tę debiutancką płytę w atmosferze wewnętrznych personalnych konfliktów. Współpraca pomiędzy muzykami, realizatorami i współautorami (Skubikowski i Dutkiewicz) nie była najlepsza. We wrześniu 1982 zespół opuściła Wanda Kwietniewska, aby wkrótce założyć własną grupę Banda i Wanda. Zespół opuścił także dotychczasowy kierownik muzyczny Maurycy Przybyłowicz, a liderem został Grzegorz Stróżniak. Jesienią grupa zaczęła koncertować już w nowym składzie: Grzegorz Stróżniak, Małgorzata Ostrowska, Piotr Zander, Zbigniew Foryś i Przemysław Pahl. 21 listopada miało miejsce jedno z ważniejszych w dziejach grupy nagrań. Podczas dwóch koncertów w sali Filharmonii Szczecińskiej zespół nagrał album Live, który nie tylko przez słuchaczy, ale także krytyków został bardzo dobrze przyjęty.

W 1983 roku premierę miały nagrane wcześniej dwa albumy: Śmierć dyskotece!Live. Kuriozalnie drugi z nich, dzięki staraniom Savitoru trafił do sprzedaży 10 maja 1983, na kilka tygodni przed wydaniem przez Polskie Nagrania "Muza" debiutanckiego Śmierć dyskotece!. W Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu zespół zdobył Nagrodę Publiczności, a Grzegorz Stróżniak otrzymał II nagrodę w konkursie Jury za kompozycję "Szklana pogoda" (I nagrody wtedy nie przyznano).

15 stycznia 1984 podczas dwóch koncertów w warszawskim Klubie "Stodoła" zespół otrzymał złotą płytę za album Śmierć dyskotece!. W tym samym roku miały miejsce premiery kolejnych dwóch albumów: Wolne od cłaSzara maść. Pierwsza z tych płyt została wydana w limitowanym kilkutysięcznym nakładzie przez Klub Płytowy Razem, druga już z nowym perkusistą Włodzimierzem Kempfem przez Savitor. Na płycie znalazł się jeden z największych przebojów zespołu "Stan gotowości". Szara maść rok później została wydana przez tę firmę w wersji anglojęzycznej pod nazwą Hope and Penicillin.

Największe przeboje 1981 - 1987 (1) - Foto: Jacek Gulczyński, Maciej Mańkowski, Z. Walter, Maciej Olsztyński<br />
Projekt: Krzysztof Dziamski & Jacek Gulczyński / Colt Group

Największe przeboje 1981 - 1987 (1) - RLL 94001A (CD / 1994)
Foto: Jacek Gulczyński, Maciej Mańkowski, Z. Walter, Maciej Olsztyński
Projekt: Krzysztof Dziamski & Jacek Gulczyński / Colt Group

Rok 1985 to kolejny rok intensywnego koncertowania w kraju i za granicą. W kwietniu, już bez Zbigniewa Forysia, jako kwartet zespół nagrał w Poznaniu materiał na kolejną, piątą już płytę, Anatomia, z której "Mam dość", "Kryształowa" i "Gołębi puch" zdobywały szczyty list przebojów. 18 maja podczas koncertu "Rock Arena" w Poznaniu grupa otrzymała złotą płytę za singel Tonpressu "Adriatyk, ocean gorący" / "Dwa słowa, dwa światy". W tym samym roku można było zauważyć kryzys i załamanie rynku rockowego.

Reklama*

* - Reklama daje żyć stronie, więc nie krępuj się i klikaj jeżeli interesuje Cię oferta.

Zespół w okresie styczeń - czerwiec 1986 roku zawiesił działalność. W marcu jedynie Ostrowska i Stróżniak nagrali angielskie wersje tekstów z płyty Anatomia i tak powstała jej anglojęzyczna wersja Wings of a Dove, wydana jesienią w Holandii przez firmę Rockhouse (jako Kix 4U Records). Po wznowieniu prób perkusistę Włodzimierza Kempfa zastąpił Wojciech Anioła, do zespołu dołączył także basista Henryk Baran.

Do końca roku, a także zimą i wiosną 1987 zespół występował w kraju. Podczas dwóch marcowych koncertów w Nysie zarejestrowano materiał, który wkrótce ukazał się na kasecie Live Hits 87 Poltonu. W lipcu tego roku zespół nagrał w Szczecinie kolejną studyjną płytę Kreacje wydaną przez Pronit. Płyta nie odniosła komercyjnego sukcesu.

Szara maść - Foto: Jacek Gulczyński<br />
Projekt: Jacek Gulczyński (oryginał) GRAAL (digipack, reedycja)

Szara maść - 52007 - 2 (CD / 2000)
Foto: Jacek Gulczyński
Projekt: Jacek Gulczyński (oryginał) GRAAL (digipack, reedycja)

Na przełomie 1987 i 1988 roku Lombard po raz kolejny zawiesił działalność, powodem była m.in. ciąża wokalistki. W sierpniu 1988 roku zespół w kolejnym nowym składzie (Małgorzata Ostrowska, Piotr Zander, Robert Kalicki, Henryk Baran i Artur Malik), już bez lidera Grzegorza Stróżniaka powraca na scenę. Koncertuje w kraju i za granicą - tournée po ZSRR.

W lutym 1989 Lombard nagrał pierwszy w tym składzie program telewizyjny "live" w gdańskim Klubie Żak, jednak bez perkusisty Artura Malika, który tydzień wcześniej złamał obojczyk. Zastąpił go grający wówczas w Bajmie Alan Baster. W maju, w krakowskim Teatrze STU zespół nagrał kolejną koncertową płytę, pt. Koncert, która została wydana przez Wifon, i nie znalazła szerszego oddźwięku wśród fanów.

Szara maść - Foto i projekt: Jacek Gulczyński

Szara maść - SVT 012 (LP / 1984)
Foto i projekt: Jacek Gulczyński

Lata 90.

Na początku 1990 roku grupa nagrała studyjny album Welcome Home, wydany przez ZPR Records, na którym gościnnie zagrał gitarzysta Dżemu - Jerzy Styczyński. Był to kolejny album, który nie przyniósł zespołowi sukcesu. Anglojęzyczną wersję tego albumu pod nazwą Rocking the East rok później wydał Polton.

Rok 1991 był jubileuszowy. Na 10-lecie zespołu zaproszono Grzegorza Stróżniaka i Wandę Kwietniewską, z którymi od lutego do kwietnia nagrano kompilacyjny album ’81-’91 Największe przeboje składający się z największych szlagierów grupy. Płyta została wydana przez Intersonus i była ostatnim albumem nagranym przez Małgorzatę Ostrowską i Wandę Kwietniewską z zespołem Lombard. Zespół w tak poszerzonym składzie dał serię koncertów od 19 maja do 15 czerwca. Następnie po raz kolejny zawiesił działalność.

Patrz, patrz - Foto: Maciej Mańkowski<br />
Projekt: Piotr Garlicki

Patrz, patrz - PROMO CD 340 (CDs / 2001)
Foto: Maciej Mańkowski
Projekt: Piotr Garlicki

W 1994 roku Grzegorz Stróżniak reaktywował Lombard jako Lombard Group bez wokalistek. Zespół koncertował, tworząc kolejne nowe utwory. Płyta koncertowa Afryka nagrana w składzie: Grzegorz Stróżniak, Henryk Baran, Robert Kalicki, Jacek Królik i Artur Malik, zawierająca zarówno nowe kompozycje, jak i stare przeboje zespołu, ukazała się w czerwcu tego roku.

Rok 1995 jest dla Lombard Group rokiem koncertowym. Zespół nagrał utwór promujący nową markę piwa "10,5", które wówczas stało się jednym z najpopularniejszych w Polsce. W związku z tym grupa zagrała też koncert promujący nową markę "Lech" Browary Wielkopolskie - "10,5" w Hotelu "Marriott" w Warszawie. W kwietniu miał miejsce koncert w Petersburgu z Demisem Roussosem. W czerwcu zespół otrzymał nominację w trzech kategoriach za najlepszy utwór reklamowy.

Kolejny, 1996 rok, nie przynosi przełomu, lecz w już w 1997 zespół powraca do pierwotnej nazwy Lombard, koncertując w kraju i za granicą w składzie: Małgorzata Ostrowska, Grzegorz Stróżniak, Piotr Zander, Bartosz Latus, Henryk Baran i Artur Malik. Drogi Lombardu i Małgorzaty Ostrowskiej zeszły się tylko na dwa sezony koncertowe. W 1999 roku Małgorzata Ostrowska postanowiła rozpocząć solową karierę i definitywnie zakończyć współpracę z Lombardem.

Śmierć dyskotece - Foto: Antoni Zdebiak<br />
Projekt: Maciej Mańkowski

Śmierć dyskotece - SX 2109 (LP / 1983)
Foto: Antoni Zdebiak
Projekt: Maciej Mańkowski

Po 2000 r.

Na jej miejsce Grzegorz poprosił młodą poznańską wokalistkę, z którą właśnie współpracował, Martę Cugier. Wokalistka szybko opanowała materiał i zastąpiła Małgorzatę Ostrowską na wcześniej zakontraktowanych koncertach. W 2000 roku, po niemal 10 latach przerwy, zespół w składzie: Grzegorz Stróżniak, Marta Cugier, Piotr Zander, Paweł Klimczak, Henryk Baran i Artur Malik nagrał studyjną płytę Deja'Vu, która trafiła na rynek dzięki wytwórni Pomaton EMI. Album dostał pozytywne recenzje, a single "Deja’vu - to już było", "Patrz! Patrz!", "Machina myśli" gościły w radiowych listach przebojów. Teledyski z tymi piosenkami emitowane były w telewizyjnych stacjach MTV Polska i Viva Polska.

Wolne od cła - Foto i projekt: Jacek Gulczyński

Wolne od cła - 52004 - 2 (CD / 1999)
Foto i projekt: Jacek Gulczyński

W 2001 roku Lombard obchodził swoje 20-lecie. Z tej okazji w Programie 3 Polskiego Radia w Studio im. Agnieszki Osieckiej nagrał płytę koncertową 20 lat - koncert przeżyj to sam. Płytę promował teledysk do utworu "Przeżyj to sam", nakręcony po 20 latach, oraz ballada "Anka" w akustycznej wersji.

W roku 2002 Koch International wydał nagraną rok wcześniej w składzie: Grzegorz Stróżniak, Marta Cugier, Piotr Zander, Paweł Klimczak, Henryk Baran i Paweł Świca jubileuszową płytę koncertową.

W 2004 roku Lombard został zaproszony do Międzynarodowego Obozu Sił Pokojowych ONZ stacjonującego na Wzgórzach Golan w Izraelu. Był to charytatywny koncert, na który zaproszone zostały wszystkie bataliony sił zjednoczonych: austriacki, słowacki, kanadyjski, japoński i polski - Polish Infantry Battalion. Podczas koncertu zespół zaprezentował utwór "I Say Stop!", który powstał krótko po zamachu z 11 września 2001 roku.

Koncert - Foto i projekt: Jacek Gulczyński & Cooperativa

Koncert - LP 164 (LP / 1989)
Foto i projekt: Jacek Gulczyński & Cooperativa

W 2005 roku zespół wspierał kampanię wyborczą Prawa i Sprawiedliwości, uczestnicząc w cyklu koncertów Wiosna Polaków. Przygotował też multimedialne widowisko Lombard w hołdzie Solidarności - drogi do wolności przy współpracy z Fundacją Centrum Solidarności, Wystawą Drogi do Wolności, Studio Video Gdańsk, Autorami albumu Solidarność 1980-2005 i TVP. Trasę rozpoczął wielki koncert na cześć "Solidarności" podczas Festiwalu Jedynki "Przeżyj to sam, czyli przeboje z przebojami". Z tym multimedialnym historycznym widowiskiem Lombard objechał całą Polskę. Zagrał również na Festiwalach "Poland on the Pier" w Chicago i "Discovery Poland" w Los Angeles pod patronatem Ministerstwa Kultury. Zwieńczeniem koncertów "W hołdzie Solidarności" był transmitowany przez TVP1 koncert "Cały ten czas" z okazji 25 rocznicy powstania legendarnego Video Studio Gdańsk we wrześniu 2006 roku.

W 2006 roku Lombard obchodził 25 rocznicę powstania. Z tej okazji po bardzo intensywnej trasie w Polsce i w USA 3 grudnia 2006 roku w Poznaniu odbyła się "Gala VIP LOMBARD 25 - LAT". Zespół wręczył nagrody szczególnie zasłużonym dla Lombardu, wśród których znaleźli się Andrzej Sobczak, Jacek Skubikowski i Marek Dutkiewicz. W 2006 roku Lombard otrzymał nagrodę "Pomocna Dłoń" Caritas Polska oraz wyróżnienie "Ubi CARITAS" za działalność charytatywną. Za pracę na rzecz osób upośledzonych umysłowo Marta i Grzegorz otrzymali specjalne wyróżnienie od Fundacji Olimpiad Specjalnych.

15 grudnia 2007 roku w Górnośląskim Centrum Kultury Lombard w składzie: Grzegorz Stróżniak, Marta Cugier, Daniel Patalas, Michał Kwapisz i Mirosław Kamiński, zarejestrował pierwsze DVD w historii zespołu W hołdzie Solidarności - Drogi do wolności z okazji 26 Rocznicy Pacyfikacji Kopalni Wujek, które ukazało się rok później, 13 grudnia 2008, w rocznicę wybuchu stanu wojennego. Marta Cugier i Grzegorz Stróżniak odwiedzili również górników pracujących pod ziemią. Zjechali 700 m pod powierzchnię, by zapoznać się trudnymi warunkami pracy, jakie panują w kopalni.

Hope And Penicillin - Foto i projekt: Jacek Gulczyński

Hope And Penicillin - SVT 012 (LP / 1985)
Foto i projekt: Jacek Gulczyński

W maju 2008 roku Lombard był gościem Związku Polaków na Białorusi na zaproszenie Angeliki Borys. Spotkanie z Polakami na Białorusi Angelika Borys przypłaciła skazaniem i grzywną za zorganizowanie nielegalnego zgromadzenia. Z okazji "Święta Flagi" i Polonii zespół zaprezentował spektakl W hołdzie Solidarności - drogi do wolności. Współorganizatorem koncertu był Polski Konsulat na Białorusi i Związek Polaków na Wschodzie. Koncert w Grodnie zgromadził ponad tysiąc osób, mimo że władze za wszelką cenę usiłowały do tego nie dopuścić.

4 czerwca 2009 roku w Gdańsku zespół wystąpił w prestiżowym koncercie "Zaczęło się w Polsce" z okazji 20. rocznicy wyborów z czerwca 1989 roku. W Stoczni Gdańskiej zgromadziło się kilkadziesiąt tysięcy ludzi.

1 września 2010 roku na stadionie poznańskiego Lecha odbyła się premiera teledysku Football Fans zrealizowanego przez zespół wraz ze spółką EURO Poznań 2012. 5 tysięcy poznaniaków wraz z Lombardem zaśpiewało na stadionie "We are football fans".

Anatomia - Foto i projekt: J. Gulczyński

Anatomia - S-577 (SP / 1985)
Foto i projekt: J. Gulczyński

6 lutego 2012 roku miała miejsce premiera kolejnego, długo oczekiwanego studyjnego albumu Show Time.

9 sierpnia 2015 Lombard obok takich wykonawców jak Ira, Oddział Zamknięty, Rezerwat, Róże Europy, Turbo, Mr. Zoob, Martyna Jakubowicz, Sztywny Pal Azji, Kobranocka, Proletaryat, Wanda i Banda, Kukiz i Piersi, Big Day i Urszula zagrał na Stadionie Miejskim w Łodzi w prestiżowym Top Łódź Festiwal, transmitowanym na żywo przez telewizję Polsat. Koncert odbył się przy udziale 12 tys. publiczności. W wigilię 24 grudnia 2015 na antenie telewizji Kino Polska Muzyka miał miejsce przedpremierowy pokaz płyty Lombard swing. Koncert został zarejestrowany z okazji 35-lecia zespołu w Centrum Konferencyjno-Rozrywkowym Toscania we Włoszakowicach. Album ukazał się na początku 2016.

19 sierpnia 2017 Lombard zagrał na Koncercie Polskiej Piosenki w Kielcach. Podczas tego koncertu zatytułowanego "Gwiazdy letniego Nieba" zbierano pieniądze na rzecz poszkodowanych w nawałnicach. Zespół wystąpił obok Natalii Kukulskiej, Urszuli, Kasi Cerekwickiej, Kasi Moś oraz Feela i Bayer Full. Organizatorem koncertu była Telewizja Polska, która na żywo transmitowała to wydarzenie na antenie TVP1.

Wideografia

  • W hołdzie Solidarności - Drogi do wolności (2008, Show Time Music Production)

Teledyski

  • 1982 - Dworzec pełen snów
  • 1982 - Taniec pingwina na szkle
  • 1982 - Nasz ostatni taniec
  • 1983 - Gwiazdy rock and rolla
  • 1983 - Dwa słowa, dwa światy
  • 1983 - Szklana pogoda
  • 1983 - Kto mi zapłaci za łzy
  • 1984 - Czeski film
  • 1985 - Wąwóz Kolorado
  • 1985 - Mam dość
  • 1985 - Kryształowa
  • 1986 - Ckliwy melodramat
  • 1987 - Neonowa krowa
  • 1995 - Nie mogę kochać ciebie
  • 2000 - Deja'Vu
  • 2001 - Patrz! Patrz!
  • 2001 - Machina myśli
  • 2002 - Przeżyj to sam
  • 2004 - I Say Stop!
  • 2007 - Why?
  • 2009 - Road to Freedom
  • 2009 - Stan gotowości 2009
  • 2010 - Football Fans

Radiowe listy przebojów

Statystyki utworów

Odniesienia w serialach telewizyjnych

  •  
  •  
  •  

Bibliografia

  • Wiesław Weiss: Idole - Lombard. Warszawa: Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1986. ISBN 83-203-2374-6.
  • Piotr Niewiarowski: Lombard - 10 lat zespołu. Poznań: Oficyna Wydawnicza "Akademos", 1991. ISBN 83-85308-09-1.
  • Leszek Gnoiński: Encyklopedia Polskiego Rocka. Poznań: Wydawnictwo Muzyczne In Rock, 2001. ISBN 83-86365-08-0.
  • Daniel Wolak: Archiwum polskiego rocka. Katalog płyt z kręgu muzyki popularnej. Gdańsk: Wdaxrock dla wydawnictwa "Wodnik", 2005. ISBN 83-922791-0-7.
  • Paweł Gzyl / Onet: Muzyka chora od słów (pol.). muzyka.onet.pl, 2013-05-21. [dostęp 2013-05-23].
  • Istvan Grabowski: LOMBARD - TO JUŻ 15 LAT Z MARTĄ CUGIER. SPEŁNIENIE PIĘKNEGO SNU - wywiad z Martą Cugier - wokalistką zespołu LOMBARD (pol.). lombard.pl, 2014-09-23. [dostęp 2014-10-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-02)].
Nota prawna

Tekst biografii został opracowany w dużym stopniu na podstawie materiałów zgromadzonych w serwisie Wikipedia.pl, na podstawie licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach.

Pełny tekst źródłowy http://pl.wikipedia.org/wiki/Lombard_(zespół_muzyczny)

Reklama